# To dlatego upadają firmy, a startupy się nie udają – 20 powodów Niepowodzenie to niestety domena innowacyjnych startupów – wiele z nich upada w przeciągu 3 do 5 lat (*dane statystyczne dla USA*). Słyszysz codziennie o sukcesach, ale czy wiesz, że wiele z nich wielokrotnie trafiało w beznadziejne sytuacje, jednak to właśnie te porażki są fundamentem ich sukcesu. *Pomyśl jeszcze raz i zaakceptuj porażkę jako część sukcesu, a to da Ci większą przewagę nad innymi i zwiększy szanse na sukces ## **Dlaczego firmy i startupy upadają?** Uruchomienie własnej działalności zawsze jest ryzykowne. Na początku prowadzenia firmy nie będziesz wiedział co działa, a co nie. Innym problemem będzie spadający poziom motywacji i utrata entuzjazmu w prowadzeniu firmy. Jeżeli spojrzysz na wszystkie te wielkie sukcesy, które dziś podziwiamy, to z pewnością zauważysz jedno – łączy je pasja i to ona jest spoiwem wszystkiego. ![Pomyśl o tym](https://cdn.jaworowi.cz/wp-content/uploads/2023/01/idea.png)Jeżeli robisz to co kochasz wszystko jest prostsze, zupełnie odwrotnie jest wtedy, kiedy otwierasz firmę dla pieniędzy bo znalazłeś niszę lub dobrą okazję i cudowny sposób na biznes. ## **20 błędów, które pogrąża firmy i startupy** [CB Insights](https://www.cbinsights.com/blog/startup-failure-post-mortem/) w lutym tego roku przeprowadził badanie i wybrał 20 najczęstszych błędów. Wymieniłem je od najczęściej występujących w analizach upadających firm. ### **Rozwiązania problemów, ale nie tych których potrzebują klienci ** 42% upadających startupów pogrzebał właśnie ten błąd. To proste, a wręcz podstawowe – tworząc produkt, musi on rozwiązywać konkretny problem, a jeżeli jest to słabe rozwiązanie lub istnieje na rynku inne, które w oczach grupy docelowej jest lepsze, niż Twój produkt, albo szybko zje budżet na marketing albo upadnie śmiercią naturalną. Przykłady dla faksu i telewizorów, które na początku znalazły się właśnie w tym punkcie znajdziesz w tekście: „***[Pomysł na Biznes?](https://jaworowi.cz/kiedy-masz-pomysl-na-biznes-9899.php)** Zanim zaczniesz – Zrób to!*„ ### **Brak wystarczających środków (lub zbyt dużo pieniędzy)** Ten błąd zaprzepaścił marzenia 29% właścicieli firm. Jeżeli myślisz, że brak pieniędzy to jedyny problem na starcie to masz rację, jednak nie do końca – po pierwsze dlatego, że nawet hipotetycznie wystarczająca ilość środków może się szybko skończyć, ponieważ jak wspominałem nigdy do końca nie wiesz co zadziała, a co nie. Jednak jak pokazuje życie, nawet dobre finansowanie i inwestorzy mogą być problemem – ich udziały zabiorą Tobie kontrolę nad firmą, nawet jeżeli nie bezpośrednio to doprowadzą do upadku – przykład takiego startupu to sklepy [Nasty Gal](https://en.wikipedia.org/wiki/Sophia_Amoruso). Sophia Amoruso samodzielnie stworzyła firmę, a następnie inwestorzy nałożyli zbyt duże tempo i skończyło się bankructwem. ### **Zespół, a właściwie jego brak ** Jak zdefiniujesz zespół – dla mnie to grupa osób, która współpracuje ze sobą, rozumie się wzajemnie, a następnie wdraża wspólnie swoje plany. Ta grupa musi mówić jednym językiem i potrafić się skutecznie wzajemnie [motywować](https://jaworowi.cz/motywacja-sprzedawcow-13529.php) oraz porozumieć w kwestiach spornych. ### **Niedocenianie konkurencji ** Chciałbyś, aby ktoś ukradł Twój pomysł? Zaczął wzorować się na Twojej stronie i zrobił identyczną? Wprowadził te same standardy obsługi klienta? Z pewnością nie – dlatego nie rób tego, albo jeżeli Twój produkt jest podobny do innego – albo stworzysz lepszy, albo zginiesz. Oczywiście, jeżeli dojdziesz do momentu, kiedy to inni się na Tobie wzorują to znak, że robisz to najlepiej. Obserwowałem to w Sadowniczym, kiedy jeden z konkurentów mimo innego, lecz podobnego asortymentu rozpoczął kopiować elementy z maili, które wysyłałem do klientów, kopiował nasze [promocje](https://jaworowi.cz/rabaty-towary-gratisowe-i-znizki-w-marketingu-kompletny-przewodnik-4325.php) itp. wiedziałem jakie to może nieść ryzyko, jednak uznałem je za akceptowalne z uwagi na zasięg tamtego sklepu i bacznie obserwowałem poczynania, aby szybko zareagować na nadmierną inspiracje, jeżeli wystąpi taka konieczność. ### **Nieodpowiednia cena – nieadekwatna do kosztów ** Nie każdy może być [Amazonem](https://jaworowi.cz/category/press-room/amazon), aby na początku sprzedawać produkt grubo poniżej kwoty zakupu w celu wyrobienia sobie marki i nawet jeżeli masz finansowanie to nie szastaj pieniędzmi i rozliczaj każdy koszt produktu, aby realnie określić ile na nim zarabiasz. Pozorna kontrola kosztów i zła strategia cenowa szybko Ciebie zabije – zabije Twoją firmę. ### **Nieodpowiedni produkt ** Cokolwiek rozpoczynasz – masz jakiś produkt, ale problem w tym, że to nie może być „jakiś produkt” – to powinien być najważniejszy produkt, jaki kiedykolwiek stworzyłeś i na nim musisz skupić się w 100% za wszelką cenę*. Zacznij od małej bazy produktów i skup się na nich najlepiej jak potrafisz, aby nie zawieść klientów. ![Pomyśl o tym](https://cdn.jaworowi.cz/wp-content/uploads/2023/01/idea.png)Klienci kupują nie tylko produkt, ale doświadczenie z Twoją marką, Twoim zespołem i te trzy rzeczy muszą być najbardziej dopieszczone. ### **Zły model biznesowy** Nawet jeżeli na początku oferujesz swoją [usługę lub produkt](https://jaworowi.cz/roznice-towary-produkty-uslugi-13231.php) całkowicie za darmo – to nie powinieneś otwierać firmy, jeżeli nie masz planów monetyzacji na najbliższe kilka lat z uwzględnieniem zmian na rynku. W przypadku usług – model freemium powinien być jednocześnie wersją testową, ale też ograniczoną na tyle, aby nikogo nie zrazić i nie mówić odrazu „kup mnie”, ale „sprawdź co potrafię” – osobiście nie korzystam z wielu usług, ponieważ w płatnych pakietach znajdują się elementy, których nie mogę uruchomić nawet na próbę i sprawdzić czy spełniają moje oczekiwania. W przypadku produktów fizycznych też można wprowadzić model freemium – oczywiście nie wszędzie, ale jest kilka sposobów, które to umożliwiają. Polecam skorzystać z opcji okresu testowego wydawnictwa Wiedza i Praktyka :) ### **Słaby lub zły marketing ** Kolejnym punktem, który pogrzebał 14% startupów jest zły marketing. Należy pamiętać, że marketing to nie tylko kupowanie reklam, ale też badania, obserwacja, reagowanie na trendy etc. Zobacz Również: [Czym jest Smarketing? – Połącz sprzedaż i marketing.](https://jaworowi.cz/czym-jest-smarketing-polacz-sprzedaz-i-marketing-4405.php) Jeżeli nie znasz swojego klienta, nie wiesz jak Ciebie znajduje, nie znasz jego każdej potrzeby i obawy wypalisz budżet reklamowy lub będziesz działać na granicy opłacalności. ### **Ignorowanie klientów ** Setki maili, nieodebranych telefonów, zbywanie i brak reakcji na potrzeby – czy muszę tłumaczyć coś więcej? Twoja firma nie istnieje bez klientów – jeżeli źle ich traktujesz to szybko stracisz renomę, reputację i ich samych. ### **Nieodpowiedni czas** „*Sytuacja ludzi się zmienia*” – to jedna z zasad biznesu, której się uczyłem, jednak w przypadku startupów trzeba trafić w punkt z produktem. Załóżmy, że za chwilę na rynek trafi nowy model telefonu, a Ty dopiero teraz projektujesz innowacyjny produkt do modelu, który zostanie za chwilę wymieniony przez miliony użytkowników – to właśnie jest zły moment i nie zależnie czy będzie to zbyt wcześnie czy za późno. ### **Utrata koncentracji ** Jeżeli stracisz koncentracje na swojej idei lub rozwoju – stracisz szybko swoją firmę. Identycznie jak z blogiem, jeżeli zaczynasz masz power, z biegiem czasu tracisz motywację, zainteresowanie lub zająłeś się innymi rzeczami, a Twój blog upada, traci czytelników. Zwykła zmiana stylu może go zabić. Zamiast skupiać się na sobie i ciągle zmieniać wizje idź drogą, która nie doprowadzi do rozpadu czegoś co działa. Nie zajmuj się na raz wszystkim – nie możesz zajmować się wszystkim lub kilkoma produktami na raz – nie wyjdzie z tego nic dobrego, a Ty stracisz horyzont i możesz upaść jak 13% startupów, którym się nie powiodło. ### **Brak harmonii w zespole lub między inwestorami ** Jeżeli bijesz się z inwestorami i co gorsza sprzedajesz dusze za fundusze, a na dodatek zgadzasz się na wszystko, aby zatrzymać członków zespołu lub inwestorów – to zła droga. Brak harmonii to wg. mnie dać sobie wejść na głowę – nie pozwól, aby to zaważyło na Twoim osądzie, produkcie, idei i czymkolwiek innym – w pewnym momencie stwierdzisz, że nie ma ludzi niezastąpionych. Identycznie sprawa się ma z ignorowaniem inwestorów i potrzeb Twojego zespołu – dzięki nim istniejesz, a więc powinieneś rozpatrywać propozycje oraz szukać kompromisów, aby jak wspominałem – nie dać wejść sobie na głowę. ### **Strategia, której nie jesteś gotów zmienić ** Nie ważne jaki masz produkt, jak bardzo jesteś go pewien – zweryfikuje go rynek i musisz być gotowy na zmiany. Powinieneś brak pod uwagę, że może się pojawić okazja do sprzedaży firmy, okazja połączenia z inną lub grupa docelowa odkryje coś nowego, lepszego – bez gotowości na te scenariusze zginiesz. ### **Brak pasji ** Jak już wspominałem – wszystkie największe sukcesy łączy jedno – pasja. Dotyczy to zarówno startupów czy firm, jak i blogów – nie twórz produktu czy firmy dla pieniędzy – stwórz go dla produktu lub usługi, w którą wierzysz. Kiedyś dla pieniędzy stworzyłem bloga na pewien temat – nie dość że byłem uzależniony od ludzi, którzy za jego uzupełnianie pobierali odpowiednie wynagrodzenie to jedyne co mnie interesowało to pieniądze, a kiedy główna usługa na której zarabiałem przestała być dochodowa zarzuciłem projekt i nie walczyłem o niego. Identycznie jest z produktem – jeżeli w niego nie wierzysz, nie masz wystarczającej motywacji, aby przełamywać bariery i rozwiązywać problemy. Własna firma powinna dawać Tobie przede wszystkim spełnienie i radość, a nie tylko pieniądze. Zobacz Również: [Pomysł nie musi być dobry, musi Cię motywować](https://jaworowi.cz/pomysl-nie-musi-byc-dobry-musi-cie-motywowac-9797.php) ### **Lokalizacja ** Wiele firm powstawało w prowizorycznych okolicznościach – małe koszty, większe dochody na starcie – to zrozumiałe, ale pamiętaj, że Twój zespół chce być w firmie, która zapewnia mu komfortowe warunki pracy, dogodną lokalizację. Lokalizacja Twojej firmy jest istotna – nie możesz rozwiązywać wszystkich problemów danego rynku, jeżeli nie jesteś na nim dostępny np. mając siedzibę w Polsce, a sprzedając produkty lub usługi w Niemczech bez posiadania biura, przedstawiciela, filii – będzie ciężej zarządzać czymkolwiek i znać rynek. Hipotetycznie firmę internetową możesz prowadzić z drugiego końca świata sam, ale jeżeli sprzedajesz w jednym kraju i chcesz załatwiać wszystko przez telefon i internet to nie jest to dobra droga – trudniej będzie Ci negocjować warunki kontraktów, dostawcy lubią współpracować z żywymi ludźmi, a nie z pikselami i bajtami. Nie jednokrotnie warunkiem podpisania umowy otrzymuje wymóg przyjechania do firmy w celu podpisania umowy – to zwiększa wiarygodność. ### **Brak finansowania lub zainteresowania inwestorów ** Brak finansowania i zainteresowania inwestorów może wskazywać, że pomysł ma niewielki potencjał biznesowy lub nie jest przedstawiony w sposób, który wzbudzi zaufanie i sprawi, że projekt stanie się interesujący. Przykładów nie trzeba daleko szukać – wystarczy zobaczyć odcinek *Shark Tank* z „*Scrub Daddy*” i to jak został on ironicznie zbyty… a potem dzięki wytrwałości zespołu, który wierzył w produkt stał się on fenomenem na skalę światową. ### **Komplikacje prawne ** Szczególnie ma to znaczenie, kiedy działasz na wielu rynkach i w wielu krajach. Przykład Ubera pokazuje, że nieoczekiwane zmiany w przepisach mogą skutecznie zamknąć dany rynek oraz pozbawić dochodów z niego. Innym przykładem są chwilówki, które muszą się zmierzyć np. zmianami w przepisach anty lichwiarskich – po ogłoszeniu wstępnego projektu akcje Providenta wyraźnie spadły, mimo, że sam projekt był tylko wstępnym projektem – co się stanie kiedy wejdzie w życie. Warto zaznaczyć, że dla Providenta – Polska jest jednym z głównych rynków na których działa ta firma. ### **Brak kontaktów lub nieodpowiednie ich wykorzystanie ** Cokolwiek chcesz zrobić i jakikolwiek produkt chcesz zaoferować, potrzebujesz kontaktów – Twoich lub wspólników, a może nawet Twojego zespołu. Dodatkowo niezależnie od produktu – jeżeli już zdobędziesz kontakt należy go edukować, utrzymywać relacje i nie dać się zapomnieć. ### **Wypalenie ** Poświęcasz zbyt dużo czasu pracy, a mało rodzinie i po czasie zaczyna Ciebie to męczyć. Jak zachować balans między życiem osobistym i pracą pisałem [w tym artykule](https://jaworowi.cz/zarzadzanie-czasem-w-pracy-i-bieznesie-jak-znalezc-czas-na-prace-zycie-i-dla-rodziny-5103.php). Zobacz Również: [Zarządzanie czasem w pracy i biznesie — Jak znaleźć czas dla rodziny, na pracę i życie?](https://jaworowi.cz/zarzadzanie-czasem-5103.php) ### **Niechęć do samokrytyki** Każdy popełnia błędy – bez szybkiego ich wykrycia i odnalezienia ich łańcucha przyczynowo-skutecznego nie będziesz w stanie ich uniknąć w przyszłość. Problemy, do których się nie przyznasz są jak rak – mogą niszczyć Twoją firmę od środka, a Ty jeżeli ich wystarczająco wcześniej nie odnajdziesz zabiją Twoją ideę i firmę.